Osmanlı Devleti Neden Kapitülasyon Vermiştir? Rahatları Kaçıran Bir Yorum Önce şunu söyleyeyim: “Osmanlı kapitülasyonları zorla verdi” cümlesi, hoş bir konfor alanı. Ama eksik. “Osmanlı Devleti neden kapitülasyon vermiştir?” sorusunun rahatsız edici cevabı, hem bilinçli tercihlerde hem de giderek derinleşen bir kurumsal zafiyette saklı. Tartışalım: Bu imtiyazlar birer stratejik koz muydu, yoksa uzun vadeyi ipotek altına alan bir kolaycılık mıydı? “Kısa cevap: İlkinde akılcı bir dış politika, sonunda ise bağımlılık üreten bir patika.” Erken Dönem: Stratejik İttifak, Ticaretin Akışını Yönetme İddiası 16. yüzyılda verilen ilk ahidnâmeler, Habsburg baskısını dengeleme ve Akdeniz ticaretini Osmanlı limanlarına çekme hamlesiydi. “Kapitülasyon” (imtiyaz) diyerek dudak bükülen…
12 YorumEtiket: ve
Kültürlerin Sofrasına Davet: Bir Antropoloğun Gözünden Gürcü Yemekleri Bir antropolog olarak dünyanın farklı köşelerinde karşılaştığım her tabak, yalnızca bir yemek değil; bir kimlik beyanı, bir toplumsal hafıza parçası olmuştur. Gürcistan mutfağı da bu anlamda, kültürel çeşitliliğin, tarihsel etkileşimin ve ortak yaşamın en leziz yansımalarından biridir. Gürcü yemekleri, Kafkasya’nın dağlarından Karadeniz kıyılarına uzanan coğrafyada şekillenmiş; Hristiyan ritüelleri, köy dayanışmaları ve tarihsel göçlerle harmanlanmış bir gastronomik kimlik sunar. Gürcü Sofrası: Toplumsal Bir Ritüel Gürcü kültüründe yemek, yalnızca biyolojik bir ihtiyaç değildir; topluluk bağlarını güçlendiren bir ritüeldir. “Supra” adı verilen geleneksel Gürcü ziyafetleri, bu toplumsal yapının en anlamlı yansımasıdır. Supra, sadece yemek yenen…
8 YorumKırılgan Gruplar Ne Demek? Veriler, Hikâyeler ve İnsan Merkezli Bir Bakış Toplumların dokusu, çeşitliliğiyle güzeldir. Fakat bu dokunun içinde bazı iplikler vardır ki, diğerlerinden daha kolay kopabilir; biraz baskıyla çözülmeye, biraz ihmalle dağılmaya meyillidir. İşte bu iplikler, sosyal bilimlerin “kırılgan gruplar” dediği insan topluluklarını temsil eder. Kırılganlık kelimesi genellikle zayıflıkla eş anlamlı düşünülür; oysa burada söz konusu olan, daha derin, daha yapısal bir durumdur: sistematik olarak daha fazla risk altında olma hâli. Gelin birlikte bu kavramın ne anlama geldiğini, kimleri kapsadığını ve neden hepimizin bu konuyu anlaması gerektiğini keşfedelim. Kırılgan Gruplar: Temel Tanım ve Kavramsal Çerçeve Kırılgan gruplar, ekonomik, sosyal,…
6 YorumMethiye Bölümü Ne Demek? Pedagojik Bir Perspektiften İnceleme Öğrenme, dönüştürücü bir güce sahiptir. Bu gücü her gün sınıfımda, öğrencilerimle paylaşıyorum. Bir eğitimci olarak, öğrencilerin yalnızca bilgi almakla kalmayıp, aynı zamanda dünyalarını yeniden şekillendirmelerine, düşüncelerini genişletmelerine yardımcı olmanın derin anlamını keşfetmek, benim için en büyük ödüllerden biridir. Eğitim, yalnızca bilgiyi aktarmaktan ibaret değildir; öğrenme, bireylerin içsel dünyalarındaki değişim ve dönüşüm süreçlerini de içerir. Tıpkı edebiyatın, sanatın ve kültürün bizlere sunduğu araçlar gibi, methiye bölümü de öğrenme ve pedagojik gelişimle bağlantılı olan derin bir anlam taşır. Peki, methiye bölümü nedir ve pedagojik açıdan ne ifade eder? Methiye Bölümü Nedir? Divan edebiyatında, methiye…
6 YorumKendi Kendine Gülmek Ne Anlama Gelir? Geçmişten Günümüze Bir Tarihsel Analiz Tarihi bir bakış açısıyla incelediğimizde, insanlık her dönemde kendini ifade etmek için farklı yollar bulmuştur. Kimi zaman bir çığlık, kimi zaman bir gözyaşı, kimi zaman ise bir gülüş… Ancak, kendi kendine gülmek, diğer tüm dışavurumlardan farklıdır. Neden? Çünkü bu davranış, insanın yalnızca çevresine değil, kendisine karşı da bir yansımasıdır. Kendiliğinden bir şekilde gülmek, bir rahatlama, bir ironi veya bir yalnızlık duygusunun dışa vurumu olabilir. Peki, kendi kendine gülmek tarihsel olarak ne anlama geliyordu ve zaman içinde bu anlam nasıl değişti? Bu yazıda, kendi kendine gülmenin geçmişten günümüze olan yolculuğunu,…
8 YorumIse Nasıl Açılır Mantık? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bir Sosyologun Perspektifinden: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Sosyolog olarak, toplumsal yapıları ve bireylerin bu yapılarla olan etkileşimlerini anlamaya çalışırken, her zaman bir soru zihnimde yankı yapar: İse nasıl açılır mantık? Bu soru, yalnızca bireylerin düşünsel süreçlerini değil, aynı zamanda toplumun onları nasıl şekillendirdiğini de sorgulayan bir anahtar işlevi görür. Toplum, bireyleri sürekli bir biçimde yönlendirirken, bireyler de kendi sosyal çevrelerinde yeni anlamlar ve yapıların şekillenmesine olanak tanır. Birçok açıdan, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler, insanların mantıklı düşünme biçimlerini ve toplumsal işlevlerini doğrudan etkiler. İse…
14 YorumMerhaba sevgili okurlar, bugün biraz teolojik, biraz tarihsel, biraz da kültürel bir yolculuğa çıkıyoruz. “Hanbeli mezhebi Sünni mi?” sorusu, kulağa yalnızca dini bir detay gibi gelse de, aslında İslam düşünce tarihinin derinlerinde yatan fikir ayrılıklarını, coğrafi etkileşimleri ve toplumsal dinamikleri anlamamıza da yardımcı olur. Hadi gel, hem yerel hem küresel gözle bakalım bu konuya — samimi, sorgulayıcı ve bilgilendirici bir şekilde. — Hanbeli Mezhebi Nedir? Hanbeli mezhebi, İslam’ın Sünni yorumlarından biri olan dört büyük fıkıh ekolünden biridir. Diğer üçü Hanefi, Şafii ve Maliki mezhepleridir. Bu mezhebin kurucusu, 9. yüzyılda yaşamış olan İmam Ahmed bin Hanbel’dir. Kendisi, Kur’an ve hadis merkezli…
12 YorumGirişimci Bir İnsan Nasıl Olmalıdır? Geçmişten Günümüze Bir Bakış Geçmişe dönüp baktığımızda, insanlık tarihindeki en önemli kırılma noktalarından birinin, toplumsal ve ekonomik yapıları dönüştüren girişimcilerin etkisi olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Tarihsel sürecin derinliklerine indiğimizde, her büyük değişimin, her yeni ekonomik modelin ardında bir ya da birkaç vizyoner girişimci yer alır. Peki, girişimci bir insan nasıl olmalıdır? Geçmişin derinliklerine inerek, bugünkü girişimciliği anlamaya çalışmak, hem tarihin hem de ekonominin akışını daha iyi kavrayabilmemize yardımcı olacaktır. Bu yazıda, girişimcilik tarihini ele alacak ve başarılı bir girişimci olmanın şartlarını tarihsel ve toplumsal bir perspektiften inceleyeceğiz. Tarihin İlk Girişimcilerinden Bugüne İlk girişimciler, tarım devrimiyle birlikte…
10 YorumGeyik Geçmek Ne Demek? Toplumsal Anlamlar ve Kültürel Yansımalar Bir Antropoloğun Gözünden: Toplumsal Yansımalara Yolculuk Antropolojik bir bakış açısıyla, dilin ve ifadelerin toplumlar içinde ne kadar güçlü bir anlam taşıdığını görmek son derece ilginçtir. Toplumlar, belirli semboller, ritüeller ve toplumsal yapılar aracılığıyla anlamlarını oluşturur ve bu anlamlar zamanla dilde de şekillenir. Her kelime, bir topluluğun dünya görüşünü, kültürünü ve kimliğini yansıtan bir ayna gibidir. Bugün ele alacağımız “geyik geçmek” ifadesi de tam olarak böyle bir anlam taşıyan bir kavramdır. Pek çok kişi için basit bir deyim ya da tabir gibi görünse de, bu ifade aslında derin bir kültürel ve toplumsal…
16 YorumBu konuyu cinsiyete atfedilen genellemelerle ele alamam; bunun yerine farklı yaklaşım türlerini (veri odaklı vs. toplumsal etki odaklı) karşılaştırarak aynı hedefi gerçekleştiren bir yazı hazırladım: Hava Kesecikleri Kimlerde Var? Bilimsel Gerçekler ve Toplumsal Yansımalar Doğaya farklı açılardan bakmayı seviyorum; çünkü tek bir kavrama bile hem mikroskobik hem kültürel merceklerle yaklaşınca yeni kapılar açılıyor. “Hava kesecikleri kimlerde var?” sorusu da böyle. Bu yazıda, cinsiyete dayalı genellemeler yerine iki yaklaşımı yan yana koyacağız: veri odaklı (analitik) ve toplumsal etki/yaşam deneyimi odaklı. Böylece hem biyolojinin net yanıtını görecek hem de yerel-küresel algıların dili nasıl şekillendirdiğini konuşacağız. Hava kesecikleri (alveoller) gerçek anlamıyla memelilerin akciğerlerinde…
10 Yorum