Osmanlı Devleti Neden Kapitülasyon Vermiştir? Rahatları Kaçıran Bir Yorum Önce şunu söyleyeyim: “Osmanlı kapitülasyonları zorla verdi” cümlesi, hoş bir konfor alanı. Ama eksik. “Osmanlı Devleti neden kapitülasyon vermiştir?” sorusunun rahatsız edici cevabı, hem bilinçli tercihlerde hem de giderek derinleşen bir kurumsal zafiyette saklı. Tartışalım: Bu imtiyazlar birer stratejik koz muydu, yoksa uzun vadeyi ipotek altına alan bir kolaycılık mıydı? “Kısa cevap: İlkinde akılcı bir dış politika, sonunda ise bağımlılık üreten bir patika.” Erken Dönem: Stratejik İttifak, Ticaretin Akışını Yönetme İddiası 16. yüzyılda verilen ilk ahidnâmeler, Habsburg baskısını dengeleme ve Akdeniz ticaretini Osmanlı limanlarına çekme hamlesiydi. “Kapitülasyon” (imtiyaz) diyerek dudak bükülen…
12 YorumEtiket: bir
Kültürlerin Sofrasına Davet: Bir Antropoloğun Gözünden Gürcü Yemekleri Bir antropolog olarak dünyanın farklı köşelerinde karşılaştığım her tabak, yalnızca bir yemek değil; bir kimlik beyanı, bir toplumsal hafıza parçası olmuştur. Gürcistan mutfağı da bu anlamda, kültürel çeşitliliğin, tarihsel etkileşimin ve ortak yaşamın en leziz yansımalarından biridir. Gürcü yemekleri, Kafkasya’nın dağlarından Karadeniz kıyılarına uzanan coğrafyada şekillenmiş; Hristiyan ritüelleri, köy dayanışmaları ve tarihsel göçlerle harmanlanmış bir gastronomik kimlik sunar. Gürcü Sofrası: Toplumsal Bir Ritüel Gürcü kültüründe yemek, yalnızca biyolojik bir ihtiyaç değildir; topluluk bağlarını güçlendiren bir ritüeldir. “Supra” adı verilen geleneksel Gürcü ziyafetleri, bu toplumsal yapının en anlamlı yansımasıdır. Supra, sadece yemek yenen…
8 YorumÖğrenmenin Şifası: Nefes Darlığı Hangi Doktora Gidilmeli? Bir eğitimci olarak her zaman şunu düşünmüşümdür: öğrenmek yalnızca bilgi edinmek değildir, aynı zamanda kendini anlamanın da bir yoludur. İnsan bazen bedenini, bazen duygularını, bazen de nefesini anlamak zorundadır. Çünkü nefes, yaşamın ilk öğrenme deneyimidir. Doğduğumuz an aldığımız ilk nefes, hayata “başlıyorum” demektir. Fakat bazen bu nefes yarım kalır, bazen göğsümüzde bir ağırlık hissederiz. İşte o zaman merak etmemiz gerekir: Bu bir bedensel sorun mu, yoksa öğrenilmesi gereken bir işaret mi? Nefes Darlığı Nedir? Öğrenmeye Açılan Bir Kapı Nefes darlığı, kişinin yeterince hava alamadığı hissini yaşamasıdır. Bu durum bazen fizyolojik bir problemden, bazen…
6 YorumMethiye Bölümü Ne Demek? Pedagojik Bir Perspektiften İnceleme Öğrenme, dönüştürücü bir güce sahiptir. Bu gücü her gün sınıfımda, öğrencilerimle paylaşıyorum. Bir eğitimci olarak, öğrencilerin yalnızca bilgi almakla kalmayıp, aynı zamanda dünyalarını yeniden şekillendirmelerine, düşüncelerini genişletmelerine yardımcı olmanın derin anlamını keşfetmek, benim için en büyük ödüllerden biridir. Eğitim, yalnızca bilgiyi aktarmaktan ibaret değildir; öğrenme, bireylerin içsel dünyalarındaki değişim ve dönüşüm süreçlerini de içerir. Tıpkı edebiyatın, sanatın ve kültürün bizlere sunduğu araçlar gibi, methiye bölümü de öğrenme ve pedagojik gelişimle bağlantılı olan derin bir anlam taşır. Peki, methiye bölümü nedir ve pedagojik açıdan ne ifade eder? Methiye Bölümü Nedir? Divan edebiyatında, methiye…
6 YorumMemurlara Giyecek Yardımı Hangi Ayda Ödenir? Bir araştırmacı olarak toplumsal yapıları ve bireylerin bu yapılar içindeki rollerini anlamaya çalışırken, bazen toplumun görünmeyen dinamiklerine göz atmak, aslında ne kadar derin bir etkileşim içerisinde yaşadığımızı fark etmemizi sağlar. Kültürel normlar, toplumsal pratikler ve bireylerin rolleri, toplumu şekillendiren en temel unsurlar arasında yer alır. Bugün, özellikle devlet memurlarına sağlanan giyecek yardımlarına dair bir sorgulama yaparken, bu konunun daha geniş toplumsal yapılarla nasıl bağlantılı olduğunu irdelemeyi amaçlıyorum. Toplumsal Yapılar ve Yardım Uygulamaları Toplumsal yapılar, bireylerin yaşamlarını belirli normlar ve kurallar çerçevesinde şekillendirir. Bu normlar, her toplumu bir arada tutan kurallar bütünü olduğu gibi, bireylerin…
12 YorumGümletti Ne Demek? Kelimelerin Gücü ve Edebiyatın Dönüştürücü Etkisi Edebiyat denince akla hemen kelimeler gelir. Bir yazar, bir şair ya da bir anlatıcı, kelimeleri yalnızca anlamıyla değil, duygusuyla da işler. Edebiyatın gücü, kelimelerin birleşiminden doğar; bu birleşimler bazen insanları düşündürür, bazen de duygusal bir dönüştürmeye yol açar. Anlatılar, sadece birer ifade aracı değil, aynı zamanda birer dönüşüm kaynağıdır. Her bir kelime, bir dünyayı açar, derinlikleri keşfetmeye davet eder. Bu yazıda, bir kelime olarak “gümletti”yi ele alacağız ve kelimelerin dünyasında, bu ilginç sözcüğün edebiyat dünyasında nasıl bir yankı uyandırdığını keşfedeceğiz. Gümletti: Bir Kelimenin Köklerine Yolculuk Gümletti kelimesi, günlük dilde pek sık…
10 YorumGülme Estetiği Nedir? Edebiyatın Gülüşü Üzerine Bir İnceleme Giriş: Kelimelerin Gülüşü Edebiyat, bazen bir gözyaşının titrek sesiyle bazen de bir gülüşün yankısıyla başlar. Kelimeler, insana yalnızca anlam değil; bir duygu biçimi de kazandırır. Gülmek — basit bir eylem gibi görünse de — insanın varoluşsal en derin katmanlarından biriyle ilgilidir. Gülme estetiği, işte bu içsel yankının, bir anlatının dilinde, ritminde ve ironisinde nasıl biçimlendiğini inceler. Gülmenin estetiği, yalnızca mizahın değil, aynı zamanda insanın trajediden kurtuluş çabasının da sanatıdır. Gülmenin Estetik Kökeni Aristoteles, tragedyanın karşısına komedyayı koyarken aslında bir estetik karşıtlık yaratmıştır. Tragedya acıyı arıtır, komedya ise o acıyı dönüştürür. Gülme estetiği,…
10 YorumDolma Taşı İlk Kullanımı Nasıl Olmalı? Geleceğe Yön Veren Bir Mutfak Ritüeli “Bir mutfak gerecinin geleceği, sadece bugünkü işlevinde değil; onu nasıl kullandığımızda, ona hangi anlamı yüklediğimizde gizlidir.” Yemek pişirmek… İnsanlık tarihinin en eski ama en yenilikçi eylemlerinden biri. Her seferinde aynı malzemeleri farklı şekillerde kullanır, geçmişin deneyimlerinden bugünün lezzetlerini yaratırız. İşte bu noktada dolma taşı gibi basit görünen bir mutfak aracının bile geleceğe yön verecek bir potansiyele sahip olduğunu fark ederiz. Peki bu taş, sadece bir ağırlık mı olacak, yoksa mutfak kültürünün sürdürülebilir geleceğini şekillendiren bir araç mı? Gelin, dolma taşının ilk kullanımına dair geleceğe uzanan bir yolculuğa çıkalım.…
8 YorumGörsel Araçlar Nelerdir? İktidarın Gözünden Toplumsal Görünürlük Bir siyaset bilimci için görsel araçlar yalnızca iletişim teknolojileri değildir; onlar, iktidarın kendini görünür kılma biçimleridir. Görsel, siyasetin yeni dili haline gelmiştir. Bugünün dünyasında görüntü üretmek, yalnızca bilgi üretmek değil, aynı zamanda meşruiyet inşa etmektir. Görsel araçlar — medya, sosyal platformlar, kamu spotları, afişler, fotoğraflar, semboller — artık siyasal gücün dolaşım araçlarıdır. Her biri, iktidarın toplumsal belleğe kazıdığı imgelerle, vatandaşın zihninde düzen kurar. Bir devlet, kendini nasıl gösterdiğiyle var olur; bir toplum ise, nasıl baktığıyla yönetilir. İktidar ve Görselliğin Birleşimi İktidar, tarih boyunca görünürlükle beslenmiştir. Krallar tacını, modern devletler bayraklarını, partiler ise logolarını…
10 YorumCaO Nedir, Nerelerde Kullanılır? Kirecin Görünmez Gücü Üzerine Bir Yolculuk Bazen bir kimyasal madde, hayatın neredeyse her alanında sessizce iş görür ama kimse onun adını hatırlamaz. CaO — yani kalsiyum oksit veya halk arasındaki adıyla sönmemiş kireç — tam da böyle bir kahraman. İlk kez adını bir inşaat tabelasında duymuş olabilirsiniz; belki de bir tarla kenarında beyaz toz hâlinde görmüşsünüzdür. Ama aslında CaO, hem modern endüstrinin hem de insanlık tarihinin görünmez mimarlarından biridir. Gelin bu gizli bileşiğin ardındaki hikâyeyi birlikte keşfedelim. Kalsiyum Oksit (CaO) Nedir? CaO, kireç taşının (kalsiyum karbonat – CaCO₃) yüksek sıcaklıkta ısıtılmasıyla (kalsinasyon) elde edilen beyaz, katı,…
6 Yorum