Güveç Fırında Fanlı Mı Pişer Fansız Mı? – Bir Akşamın Hikâyesi
Kayseri’nin sabahları, soğuk ama huzurludur. Havanın o keskin soğukluğu, insanı biraz içe dönük, biraz da temkinli yapar. İşte bu sabah da öyleydi. Bütün bir hafta boyunca içimde biriktiği gibi, her şeyin fazla yük olduğu, kafamı sürekli bir yere çarptığım o karmaşık günlerden sonra, sonunda bir pazar günüydü. Ne yapacağımı bilemiyordum. Bir tarafım, dışarı çıkıp bir şeyler yapmaya hevesleniyordu; diğer tarafım ise evde kalıp, eski tarifleri karıştırarak geçirmeyi tercih ediyordu. Ve sonunda, kararımı verdim: Evde, Kayseri’ye ait bir lezzet yapacağım… Güveç!
Güveç yapmayı her zaman çok severim. Kayseri’nin meşhur yemeklerinden biridir, benim için de annemin mutfağındaki huzurlu günlerin bir hatırasıdır. Ama bugün bir farklılık vardı, çünkü bir sorum vardı: Güveç fırında fanlı mı pişer, fansız mı? İşte bu soruyu kendi kafamda sorup, cevabını bir türlü bulamamak, sanki eski bir arkadaşımı görmek gibi beni hem heyecanlandırıyor hem de biraz huzursuz ediyordu. Bu, fırınla olan ilişkimi sorgulamama neden olmuştu, tıpkı bir çiftin birbiriyle ilişkisini sorgulaması gibi… Hani bir sabah birden “Hala birbirimizi seviyor muyuz?” sorusu gelir ya, işte öyle bir an.
Fırın ve Ben: Eski Dostlar
Çocukken, annem fırına koyacağı her yemeği önce “fırında fanlı mı?” diye kontrol ederdi. Ben de her seferinde “Anne, fan nedir ki?” diye sorardım. Annem de cevabı ne kadar basit gelse de, her zaman tekrar ederdi: “Fanlı fırında yemekler daha hızlı pişer, fakat fansız fırın daha homojen ısınır.” Hangi birini kullanman gerektiği konusunda hiç bir zaman net bir cevabı yoktu, çünkü bazen “Evet” bazen de “Hayır” diyebiliyordu. Ve işte, o zamanlar fanı hiç takmadım. Çünkü fırınla annem arasındaki o derin güveni, çocuk aklımla hiç sorgulamadım.
Ama şimdi, fırına güveç koymaya karar verdiğimde, işin içine bir kaygı girdi. Acaba bu soruyu sormak, mutfakta dağılmama mı yol açar? diye düşündüm. Fırınla ilişkimi sorgulamak, zaman zaman düşündüğüm bir şeydi. Sanki çok sık kullandığım bir şeyle yıllar sonra tekrar bir araya gelmek, ama o ilişkinin, nasıl bir şekilde geliştiğini tam olarak hatırlayamamak gibi… Kafam karıştı.
Güveç İçin Doğru Cevap Ne?
Güveç, bir yemek kadar basit ama bir o kadar da derin bir anlam taşır. Kayseri’de mutfakların en temel yapı taşıdır. O yemek pişerken her şeyin yavaşça karıştığını hissedersiniz. Herkesin mutfağında farklıdır ama yavaş pişmek, zamanın içinde kaybolmak, tüm dünya durduğunda fırının içinde kendi dünyanızı kurmak gibidir. İşte bu yüzden fanlı mı, fansız mı olduğunu bilmek bu kadar önemliydi. Çünkü sonrasında, her şeyin yolunda gidip gitmeyeceğini anladım. Eğer doğru cevabı bulamazsam, belki de bu yemeğin o eski lezzetini bulamayacak, bir hatırlatıcı olarak geride kalacaktı.
Bir an için fırının içini inceledim. Fanlı mı? Fansız mı? Yıllardır bir konuda kesin bir bilgiye sahip olmanın verdiği güveni kaybetmek, gerçekten garip bir histi. O eski güvenimi bulabilmek için fırının kapağını açıp, eski hatıralara bakmam gerekti. Ama fanın ne olduğunu bir türlü çözemedim, fanlı da yapsam, fansız da… Her ikisi de kendi içinde başka bir şeyler vaat ediyordu.
Bir yandan da kaygılandım. Eğer yanlış pişirirsem, yine eski kaygılarım gibi o beklenmedik hayal kırıklığına düşecek miydim? Annem hep derdi: “Fırın seni hiç aldatmaz, sabırlı ol.” Sabır, her zaman hayatımda eksik olan bir şeydi ama bugün bunu yapacağım. Fırına güvenecektim.
Sonunda: Beni de, Güveci de Tanıyabilirim
Fırın çalışmaya başladı. Güvecim içerideydi, pişmekteydi. Kapağını açıp bakmaya cesaretim yoktu. Bir an düşündüm: Bu, tam da hayatta çoğu zaman yaptığım gibi değil mi? Bir şeyin nasıl olacağını, ne kadar bekleyeceğimi ve sonunda sonucunun ne olacağını asla bilememek… Ama işte bu yüzden, o yavaş pişen güveç gibi ben de zamanla daha iyi olacaktım. Piştikçe, her şey yavaşça bir araya gelecekti.
İçeriye doğru, kayısı ve kuzu etinin o kokusu yayıldı. O an bir şey fark ettim: Fırının fanlı ya da fansız olmasının o kadar da önemli olmadığıydı. Çünkü güveç, bir şekilde pişer. Ne olursa olsun, sonunda aynı yere varır. Yani doğru ya da yanlış, bir şeyleri sorgulamak, zaman zaman gerekliydi. Ama hayat, güveç gibi… Zamanla oluyordu. Ve sonunda, her şeyin birbirine bağlandığını hissettirdi.
Sonuç: Güveç Fırında Fanlı mı, Fansız mı?
Hayatımda birçok soru vardı. Güveç fırında fanlı mı pişer, fansız mı? Evet, cevabı bulmak kolay değildi ama bu yazıyı yazarken fark ettim ki, her soruya vereceğimiz cevap bazen hayatın kendisinden daha önemli olabiliyor. Kimi zaman doğru cevabı bulamıyoruz, ama önemli olan o yolda geçirdiğimiz zaman. Fırınla ilişkime, güveçle ilişkime yeniden güvenmeye başladım. Çünkü hayat da bir şekilde kendiliğinden işliyor, belki de biraz sabırla, biraz da güvenle.
Ve sonunda, güveç gerçekten de harika olmuştu.